Chuyển ngành: kiểm bốn việc trước khi nộp đơn

Học được một hai học kỳ rồi thấy không hợp ngành là chuyện không hiếm — đặc biệt khi bạn chọn ngành ở tuổi mười tám.

Chuyển ngành có thể là quyết định đúng. Nhưng nó tốn hơn người ta tưởng nếu không kiểm bốn việc trước.

Bốn việc kiểm trước

Một: trường có cho chuyển không, và điều kiện gì? Nhiều trường cho chuyển sau năm nhất, nhưng có điều kiện về điểm và về thời điểm. Hỏi phòng đào tạo, không đoán.

Hai: học phần đã học được tính bao nhiêu sang ngành mới? Hỏi cụ thể bằng con số — nếu tính được ít, bạn gần như học lại từ đầu.

Ba: bạn thật sự không hợp ngành, hay chỉ chưa quen vài môn? Chuyên ngành thường bắt đầu từ năm hai và có thể khác hẳn các môn đại cương. Hỏi anh chị khoá trên trước khi quyết.

Bốn: ngành mới có dẫn tới đâu bạn muốn không? Hỏi người đang làm nghề đó, và đọc thông báo tuyển dụng — đừng chuyển sang một ngành bạn cũng chưa tìm hiểu.

Thủ tục và thời điểm

• Hỏi thời điểm được nộp đơn — thường chỉ có một cửa sổ mỗi năm.
• Hỏi điều kiện về điểm — một số nơi yêu cầu mức tối thiểu.
• Hỏi có phải học bổ sung không và bao nhiêu.
• Hỏi ảnh hưởng tới thời gian tốt nghiệp — có thể muộn một hai kỳ.
• Hỏi ảnh hưởng tới học phí và học bổng.
• Gặp cố vấn học tập — của cả ngành cũ và ngành mới nếu được.

Khi nên ở lại

• Nếu vấn đề là một hai môn khó — chúng qua đi, và chuyên ngành có thể khác hẳn.
• Nếu vấn đề là một giảng viên — nó qua sau một kỳ.
• Nếu bạn đã học hơn nửa chương trình — chi phí chuyển thường vượt lợi ích.
• Nếu bạn chưa tìm hiểu ngành mới kỹ — chuyển sang một thứ bạn cũng không rõ là đổi một vấn đề lấy một vấn đề khác.
• Nếu bạn đang mệt hoặc vừa qua kỳ tệ — đừng quyết lớn trong trạng thái đó.

Khi chuyển là hợp lý

• Bạn đã học các môn chuyên ngành và biết chắc không hợp.
• Ngành mới dẫn tới nghề bạn muốn, và bạn đã kiểm bằng cách hỏi người trong ngành.
• Nơi mới tính được phần lớn học phần đã học.
• Bạn còn ở năm nhất hoặc đầu năm hai — càng sớm càng rẻ.
• Bạn phát hiện ngành hiện tại đòi hỏi thứ bạn không làm được — ví dụ yêu cầu về sức khoẻ hoặc năng lực đặc thù.

Các phương án khác

• Học phần tự chọn — bạn có thể định hình hướng đi ngay trong ngành hiện tại.
• Học song song hoặc văn bằng hai nếu trường có — hỏi điều kiện.
• Xây kỹ năng ngoài chương trình theo hướng bạn muốn — nhiều nghề nhận người từ ngành gần.
• Chọn đề tài đồ án hướng về lĩnh vực bạn thích.
• Học tiếp lên cao học ở ngành khác sau khi tốt nghiệp.

Nếu không chuyển được

• Hỏi rõ vì sao — có khi chỉ thiếu điều kiện về điểm và bạn kéo lên được.
• Hỏi có cơ hội nộp lại kỳ sau không.
• Xem các phương án ở trên — nhiều thứ đạt được mà không cần chuyển.
• Nhiều nghề không đòi đúng ngành — kiểm bằng cách đọc thông báo tuyển dụng.

Một điều đáng nhớ

Trước khi nộp đơn chuyển ngành, hãy hỏi một câu: tôi đã học môn chuyên ngành nào chưa?

Rất nhiều người muốn chuyển ở học kỳ hai, khi mới chỉ học các môn đại cương — và các môn đó không đại diện cho ngành. Đợi thêm một học kỳ có thể đổi hoàn toàn câu trả lời.

Câu hỏi thường gặp