Học tiếp lên cao học: quyết định nên cân từ năm ba

Sắp tốt nghiệp, câu hỏi học tiếp hay đi làm thường tới cùng lúc.

Cả hai đều là lựa chọn hợp lý. Nhưng nếu bạn có ý định học tiếp, vài việc quyết định nhất phải làm từ năm ba — không phải sau khi tốt nghiệp.

Khi nào học tiếp là hợp lý

• Vị trí bạn muốn yêu cầu trình độ đó — kiểm bằng cách đọc thông báo tuyển dụng và hỏi người trong ngành.
• Bạn muốn theo hướng nghiên cứu hoặc chuyên sâu.
• Ngành của bạn coi trọng bằng cấp cao hơn kinh nghiệm ở giai đoạn đầu.
• Bạn có một hướng nghiên cứu cụ thể muốn theo đuổi.

Khi nào nên đi làm trước

• Ngành của bạn coi trọng kinh nghiệm — với nhiều lĩnh vực, hai năm đi làm giá trị hơn hai năm học tiếp.
• Bạn chưa rõ muốn chuyên sâu về gì — đi làm giúp bạn biết mình thiếu gì.
• Nhiều chương trình cao học đánh giá cao kinh nghiệm làm việc — bạn nộp sau vẫn được, có khi còn thuận lợi hơn.
• Tài chính chưa cho phép.
• Bạn đang mệt sau bốn năm — quyết định lớn khi kiệt sức thường không phải quyết định tốt.

Chuẩn bị từ năm ba

• Hỏi điều kiện dự tuyển ngay — của chính cơ sở bạn định học tiếp, không phải nơi bạn đang học.
• Hỏi có yêu cầu về kết quả học tập không và mức nào — biết sớm thì còn kịp kéo lên.
• Hỏi có yêu cầu ngoại ngữ không và loại chứng chỉ nào được chấp nhận.
• Tham gia nghiên cứu khoa học — bằng chứng năng lực rõ nhất trong hồ sơ.
• Chọn đề tài đồ án có thể phát triển tiếp.
• Giữ quan hệ với giảng viên — bạn sẽ cần thư giới thiệu.

Về thư giới thiệu

• Xin khi giảng viên còn nhớ rõ bạn — tốt nhất là ngay khi tốt nghiệp.
• Thư của người từng hướng dẫn bạn khác hẳn thư chung chung.
• Chuẩn bị cho họ thông tin — bảng điểm, hồ sơ, hướng bạn định theo.
• Xin sớm — họ cần thời gian.
• Đây là lý do mạnh nhất để làm nghiên cứu hoặc đồ án nghiêm túc với một giảng viên cụ thể.

Lấy đủ giấy tờ khi tốt nghiệp

• Bảng điểm toàn khoá — nhiều bản sao có xác nhận.
• Bằng tốt nghiệp và bản sao.
• Đề cương các môn đã học — cần khi xin công nhận học phần hoặc khi học ở nơi khác.
• Bản mềm đồ án và các bài làm tốt.
• Thư giới thiệu.
• Lấy hết trong tuần tốt nghiệp — vài năm sau khó hơn nhiều.

Nếu học tiếp sau vài năm đi làm

• Rất phổ biến và thường là lựa chọn tốt — bạn học với bối cảnh thật.
• Kinh nghiệm làm việc là điểm cộng ở nhiều chương trình.
• Nhưng phải giữ giấy tờ — đây là lý do lấy đủ khi tốt nghiệp.
• Và giữ liên hệ với giảng viên — thư giới thiệu sau năm năm khó xin hơn nhiều.
• Hỏi điều kiện dự tuyển lại vào thời điểm bạn nộp — quy định có thể đã đổi.

Một điều đáng nhớ

Ngay cả khi bạn chưa chắc có học tiếp hay không, có ba việc nên làm ngay khi tốt nghiệp: lấy nhiều bản sao bằng và bảng điểm, xin thư giới thiệu, và giữ bản mềm đồ án.

Ba việc đó mất một buổi, và chúng giữ cửa mở cho bạn trong nhiều năm.

Câu hỏi thường gặp