Khi cần tiền, phản xạ đầu tiên thường là nhận bất kỳ việc gì. Nhưng không phải việc làm thêm nào cũng như nhau — và chọn đúng loại việc quan trọng hơn chọn nhiều giờ.
Ba tiêu chí chọn việc
- Trả cao theo giờ — để bạn làm ít giờ hơn mà vẫn đủ.
- Lịch linh hoạt hoặc cố định rõ ràng — việc gọi lúc nào làm lúc đó rất khó xếp với lịch học.
- Gần chỗ học hoặc chỗ ở — thời gian đi đường là chi phí ẩn lớn.
- Nếu được cả ba, đó là việc tốt — kể cả khi không liên quan tới ngành.
Gia sư
- Thường trả cao nhất theo giờ trong các việc sinh viên làm được.
- Ít giờ — vài buổi mỗi tuần.
- Củng cố chính kiến thức của bạn — dạy lại là cách học mạnh nhất.
- Luyện kỹ năng giải thích — dùng được trong phỏng vấn và trong công việc sau này.
- Bắt đầu từ môn bạn học tốt ở phổ thông.
- Cẩn thận với trung tâm yêu cầu đóng phí trước để nhận lớp.
Việc trong trường
- Trợ lý ở khoa, thư viện, phòng thí nghiệm.
- Lịch thường linh hoạt và họ hiểu bạn là sinh viên.
- Gần chỗ học — không mất thời gian đi lại.
- Xây quan hệ với giảng viên và nhân viên — có giá trị về sau.
- Hỏi khoa và phòng công tác sinh viên — thường không thông báo rộng.
Việc gần ngành học
- Giá trị gấp đôi — vừa có tiền vừa có kinh nghiệm ghi vào hồ sơ.
- Chấp nhận lương thấp hơn nếu học được nhiều — bạn đang mua kinh nghiệm.
- Tìm qua giảng viên, câu lạc bộ chuyên môn, anh chị khoá trước.
- Ghi lại việc bạn làm và kết quả ngay khi còn nhớ.
Các việc phổ biến khác
- Phục vụ, bán hàng — dễ tìm nhưng thường nhiều giờ và trả thấp theo giờ.
- Nhập liệu, dịch thuật, viết nội dung — làm được tại nhà, lịch linh hoạt.
- Trợ giảng ở trung tâm — gần với gia sư nhưng lịch cố định hơn.
- Việc thời vụ — hợp với kỳ nghỉ hơn là trong kỳ học.
Việc nên tránh
- Ca đêm nếu sáng hôm sau có giờ học — thiếu ngủ ảnh hưởng nhiều hơn bạn nghĩ.
- Việc đi lại quá xa.
- Việc yêu cầu đóng tiền trước — đặt cọc, phí đồng phục, phí đào tạo. Dấu hiệu rõ cần dừng lại.
- Việc không nói rõ công việc cụ thể là gì.
- Bán hàng đa cấp hoặc việc mời gọi tuyển thêm người để hưởng hoa hồng.
- Việc yêu cầu giữ giấy tờ tuỳ thân gốc.
Thoả thuận trước khi bắt đầu
- Nói rõ bạn là sinh viên và có lịch học cố định.
- Thống nhất về mùa thi — bạn cần giảm giờ hoặc nghỉ.
- Hỏi rõ mức lương, cách tính, và ngày trả.
- Nếu có hợp đồng, đọc kỹ — đặc biệt thời gian báo trước khi nghỉ.
- Xin lịch làm cố định nếu có thể.
Biết khi nào nên dừng
- Bạn bỏ buổi giảng để đi làm.
- Bạn ngủ trong giờ học.
- Điểm giảm rõ so với kỳ trước.
- Bạn không còn thời gian nào ngoài học và làm.
- Giảm giờ làm ngay — đừng đợi tới cuối kỳ.
Một điều đáng nhớ
Nếu bạn phải làm thêm, hãy tìm việc trả cao theo giờ thay vì việc nhiều giờ.
Một buổi gia sư bằng nhiều ca phục vụ — và thời gian tiết kiệm được là thời gian bạn dành cho việc học, thứ mà bạn đang trả học phí để làm.
Câu hỏi thường gặp
Ba tiêu chí chọn việc làm thêm là gì?
Trả cao theo giờ để bạn làm ít giờ hơn, lịch linh hoạt hoặc cố định rõ ràng, và gần chỗ học hoặc chỗ ở.
Vì sao gia sư là lựa chọn tốt?
Thường trả cao nhất theo giờ, ít giờ, củng cố chính kiến thức của bạn vì dạy lại là cách học mạnh nhất, và luyện kỹ năng giải thích.
Việc trong trường có lợi gì?
Lịch thường linh hoạt và họ hiểu bạn là sinh viên, gần chỗ học nên không mất thời gian đi lại, và xây quan hệ với giảng viên.
Việc nào nên tránh?
Ca đêm nếu sáng có giờ học, việc yêu cầu đóng tiền trước, việc không nói rõ công việc cụ thể, bán hàng đa cấp, và việc giữ giấy tờ tuỳ thân gốc.
Khi nào nên giảm giờ làm?
Khi bạn bỏ buổi giảng để đi làm, ngủ trong giờ học, điểm giảm rõ, hoặc không còn thời gian nào ngoài học và làm.
