Ở phổ thông, học nhồi trước kỳ thi thường qua được. Ở đại học nó cũng qua được — nhưng kiến thức biến mất trong vài tuần.
Vấn đề là học phần sau thường cần học phần trước. Học nhồi ở kỳ một thành nợ ở kỳ ba.
Nguyên tắc một: ôn giãn cách
- Ôn nhiều lần cách nhau, thay vì nhiều lần liền nhau.
- Khoảng cách giãn dần — một ngày, ba ngày, một tuần, một tháng.
- Ôn ngay trước khi bạn sắp quên là hiệu quả nhất — hơi khó nhớ lại là dấu hiệu đúng thời điểm.
- Mỗi lần chỉ mất vài phút nếu bạn đã học lần đầu tử tế.
- Tổng thời gian ít hơn học nhồi, mà giữ lâu hơn nhiều.
Nguyên tắc hai: tự kiểm tra thay vì đọc lại
- Cố nhớ lại củng cố trí nhớ; đọc lại thì không.
- Đóng tài liệu và viết ra những gì nhớ được — hai phút sau mỗi phần.
- Chuyển ghi chú thành câu hỏi và trả lời trước khi đối chiếu.
- Làm bài tập trước khi xem đáp án — xem đáp án rồi gật đầu là cách phổ biến nhất để tự lừa mình.
- Giải thích cho bạn cùng lớp — chỗ bạn ấp úng là chỗ chưa hiểu.
Nguyên tắc ba: học trộn
- Trộn nhiều loại bài trong một buổi thay vì làm hết một dạng rồi mới sang dạng khác.
- Nó khó hơn và cho cảm giác tệ hơn — nhưng kết quả tốt hơn rõ rệt.
- Vì nó buộc bạn nhận diện bài thuộc dạng nào — đúng thứ bạn phải làm trong kỳ thi.
- Trộn các chương khi ôn, đừng ôn từng khối.
Dùng đề cũ và đề mẫu
- Hỏi giảng viên hoặc anh chị khoá trước — thường có.
- Làm một đề trong điều kiện thật — tính giờ, không mở tài liệu nếu bài thi không cho.
- Làm sớm, không đợi sát ngày — mục đích là phát hiện lỗ hổng khi còn thời gian sửa.
- Đây là giờ ôn có giá trị nhất trong toàn bộ quá trình.
- Ghi lại các lỗi hay gặp vào danh sách riêng và ôn chúng nhiều hơn.
Lên kế hoạch ôn
- Bắt đầu trước hai tới ba tuần, không phải trước ba ngày.
- Hỏi phạm vi thi nếu đề cương không ghi rõ.
- Chia nội dung theo ngày, mỗi buổi một phần.
- Dành mấy ngày cuối cho việc làm đề và ôn chỗ yếu, không dành cho học nội dung mới.
- Nếu nhiều môn thi gần nhau, xếp theo thứ tự thi.
Ngày thi
- Kiểm phòng thi, giờ thi, và cần mang gì từ hôm trước.
- Mang thẻ sinh viên và giấy tờ tuỳ thân.
- Ngủ đủ đêm trước — thức trắng ôn thêm gần như luôn lỗ.
- Ăn sáng.
- Tới sớm — vội vàng làm hỏng phần đầu bài thi.
- Đọc hết đề trước khi làm và làm câu chắc chắn trước.
Những thứ tưởng có tác dụng mà không
- Tô màu và gạch chân — cho cảm giác đã làm gì đó, thực tế gần như không.
- Chép lại nguyên văn ghi chú — tốn thời gian, ít giá trị.
- Đọc lại nhiều lần — tạo cảm giác quen thuộc, không tạo khả năng nhớ lại.
- Học nhóm mà chỉ ngồi cạnh nhau — nhóm chỉ hiệu quả khi có nội dung và mỗi người chuẩn bị một phần.
- Học liên tục nhiều giờ không nghỉ — hiệu suất giảm mạnh sau khoảng một giờ.
Một điều đáng nhớ
Có một dấu hiệu ngược đời: cách ôn cho cảm giác dễ chịu thường cho kết quả kém nhất.
Nếu buổi ôn của bạn trôi qua nhẹ nhàng và không có lúc nào bạn phải cố nhớ, nhiều khả năng bạn đang tạo cảm giác quen thuộc chứ chưa tạo được trí nhớ.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao học nhồi có hại ở đại học?
Vì học phần sau thường cần học phần trước — học nhồi ở kỳ một thành nợ ở kỳ ba, dù bạn đã qua được kỳ thi.
Ba nguyên tắc ôn hiệu quả là gì?
Ôn giãn cách với khoảng cách giãn dần, tự kiểm tra thay vì đọc lại, và học trộn nhiều loại bài trong một buổi.
Giờ ôn có giá trị nhất là gì?
Làm một đề cũ trong điều kiện thật, sớm chứ đừng đợi sát ngày — mục đích là phát hiện lỗ hổng khi còn thời gian sửa.
Nên bắt đầu ôn từ khi nào?
Trước hai tới ba tuần, không phải trước ba ngày — và dành mấy ngày cuối cho việc làm đề chứ không phải học nội dung mới.
Cách ôn nào không có tác dụng?
Tô màu và gạch chân, chép lại nguyên văn ghi chú, đọc lại nhiều lần, và học liên tục nhiều giờ không nghỉ.
