Tới năm cuối, có hai nhóm sinh viên: nhóm có vài thứ để ghi vào hồ sơ, và nhóm chỉ có bảng điểm.
Khác biệt không phải năng lực. Là nhóm thứ nhất bắt đầu sớm hơn hai năm.
Nhà tuyển dụng thật sự nhìn gì
- Bạn đã làm được gì — dự án, thực tập, việc làm thêm, hoạt động có kết quả.
- Bạn có kỹ năng cụ thể nào — công cụ, phần mềm, ngoại ngữ.
- Bảng điểm — có xem, nhưng thường không phải yếu tố đầu tiên.
- Cách bạn trình bày — hồ sơ rõ ràng và trả lời được câu hỏi cụ thể.
- Với sinh viên mới ra trường, bằng chứng làm được việc quý hơn điểm cao.
Năm nhất và năm hai
- Xây nền học tập trước — điểm quá thấp đóng một số cửa.
- Tham gia một hoạt động và làm nghiêm túc — một thứ làm tốt hơn năm thứ làm qua loa.
- Học một kỹ năng cụ thể ngoài chương trình — công cụ trong ngành, ngoại ngữ.
- Tìm hiểu ngành mình học ra làm gì — đọc thông báo tuyển dụng thật để biết họ yêu cầu gì.
- Bắt đầu ghi lại những gì bạn làm — một tệp, cập nhật mỗi vài tháng.
Năm ba
- Tìm thực tập — kể cả không được trả lương nhiều, kinh nghiệm mới là thứ bạn mua.
- Làm một dự án cá nhân trong lĩnh vực bạn muốn theo.
- Tham gia nghiên cứu khoa học nếu bạn định học tiếp hoặc theo hướng chuyên sâu.
- Kết nối với người đang làm nghề bạn muốn — hỏi họ về công việc thật.
- Dựng hồ sơ đầu tiên — dù chưa nộp đâu, việc viết ra cho bạn thấy mình còn thiếu gì.
Năm cuối
- Làm đồ án tốt nghiệp nghiêm túc — đây là thứ bạn mang ra được trong phỏng vấn.
- Chọn đề tài gắn với hướng bạn muốn theo.
- Hoàn thiện hồ sơ và nhờ người có kinh nghiệm đọc giúp.
- Bắt đầu nộp sớm — nhiều nơi tuyển trước khi bạn tốt nghiệp.
- Chuẩn bị cho phỏng vấn — hai ba ví dụ cụ thể về việc bạn đã làm.
Xây kinh nghiệm khi chưa có kinh nghiệm
Vòng luẩn quẩn quen thuộc, và có lối ra:
- Dự án tự làm — không cần ai thuê bạn mới làm được.
- Việc cộng đồng hoặc tình nguyện trong lĩnh vực liên quan.
- Làm không lương cho một dự án nhỏ để có sản phẩm đầu tiên.
- Bài tập lớn và đồ án của chính chương trình học — làm thật thì chúng tính là kinh nghiệm.
- Hỗ trợ giảng viên trong nghiên cứu — hỏi thẳng, nhiều người sẵn sàng.
Ghi lại có hệ thống
- Một tệp duy nhất, cập nhật mỗi vài tháng.
- Ghi bối cảnh, việc bạn làm, và kết quả — ba phần.
- Ghi bằng con số khi có thể.
- Chụp lại bằng chứng — sản phẩm, ảnh, phản hồi.
- Tới năm cuối bạn sẽ có sẵn nguyên liệu thay vì ngồi cố nhớ.
Những gì đừng lo quá
- Chưa biết chính xác muốn làm gì — bình thường ở năm nhất, và nó rõ dần.
- Điểm không phải cao nhất lớp — nó ít quan trọng hơn bạn nghĩ với phần lớn công việc.
- Chưa có gì để ghi vào hồ sơ ở năm nhất — bạn còn ba năm.
- So sánh với bạn bè — mỗi người một hướng.
Một điều đáng nhớ
Việc rẻ nhất và hiệu quả nhất bạn làm được ngay hôm nay: đọc năm thông báo tuyển dụng cho công việc bạn muốn làm sau này.
Chúng ghi rõ nhà tuyển dụng cần gì — và bạn còn nhiều năm để chuẩn bị đúng những thứ đó, thay vì đoán.
Câu hỏi thường gặp
Nhà tuyển dụng thật sự nhìn gì ở sinh viên mới ra trường?
Bạn đã làm được gì (dự án, thực tập, hoạt động có kết quả) và có kỹ năng cụ thể nào — bảng điểm có xem nhưng thường không phải yếu tố đầu tiên.
Nên bắt đầu chuẩn bị từ năm nào?
Từ năm hai — xây nền học tập, tham gia một hoạt động và làm nghiêm túc, học một kỹ năng cụ thể ngoài chương trình, và bắt đầu ghi lại những gì bạn làm.
Làm sao có kinh nghiệm khi chưa ai thuê?
Dự án tự làm, việc cộng đồng trong lĩnh vực liên quan, làm đồ án và bài tập lớn thật nghiêm túc, và hỗ trợ giảng viên trong nghiên cứu.
Nên ghi lại thế nào?
Một tệp duy nhất cập nhật mỗi vài tháng, ghi bối cảnh, việc bạn làm và kết quả — tới năm cuối bạn sẽ có sẵn nguyên liệu thay vì ngồi cố nhớ.
Việc rẻ nhất có thể làm ngay hôm nay là gì?
Đọc năm thông báo tuyển dụng cho công việc bạn muốn làm sau này — chúng ghi rõ nhà tuyển dụng cần gì.
