Thực tập: tìm chỗ, chuẩn bị, và tận dụng cho đúng

Thực tập thường bị coi là thủ tục để qua môn — tới, ngồi vài tuần, xin dấu, viết báo cáo.

Đó là cách lãng phí cơ hội lớn nhất trong bốn năm: lần đầu tiên bạn thấy công việc thật, và lần đầu bạn có thứ để ghi vào hồ sơ.

Bắt đầu tìm sớm

• Bắt đầu trước ít nhất một học kỳ — chỗ tốt thường được nhận sớm.
• Hỏi khoa và phòng công tác sinh viên — nhiều nơi có danh sách và quan hệ sẵn.
• Hỏi giảng viên — họ thường có liên hệ trong ngành.
• Hỏi anh chị khoá trước họ thực tập ở đâu và có tốt không.
• Nộp nhiều nơi — bị từ chối là bình thường.
• Chủ động liên hệ nơi bạn muốn, kể cả khi họ không thông báo tuyển — nhiều nơi nhận nếu bạn hỏi.

Chọn chỗ thực tập

• Ưu tiên nơi bạn được làm việc thật, không phải nơi chỉ ngồi quan sát.
• Hỏi trước bạn sẽ làm gì — câu hỏi quan trọng nhất khi trao đổi.
• Hỏi có người hướng dẫn không và họ dành bao nhiêu thời gian cho bạn.
• Chỗ nhỏ nhiều khi tốt hơn chỗ lớn — bạn được làm nhiều việc thật hơn.
• Không lương nhưng học được nhiều có khi tốt hơn có lương mà chỉ pha trà.
• Kiểm khoảng cách đi lại — nó ảnh hưởng nhiều hơn bạn nghĩ.

Chuẩn bị hồ sơ

• Một trang là đủ — nêu ngành học, các môn liên quan, kỹ năng, và bất kỳ dự án nào bạn đã làm.
• Nêu bài tập lớn hoặc đồ án nếu nó liên quan — đó là kinh nghiệm.
• Nêu hoạt động có kết quả — câu lạc bộ, cuộc thi, việc làm thêm.
• Thư xin thực tập ngắn — bạn là ai, vì sao chọn nơi này, bạn có thể làm gì.
• Nhờ ai đó đọc giúp trước khi gửi.

Trước khi bắt đầu

• Viết ra bạn muốn học được gì — hai ba mục cụ thể.
• Tìm hiểu nơi đó làm gì trước ngày đầu tiên.
• Hỏi rõ giờ giấc, trang phục, và cần mang gì.
• Hỏi trường cần giấy tờ gì để được công nhận.
• Thu xếp lịch học nếu thực tập trùng giờ lên lớp.

Trong thời gian thực tập

• Hỏi nhiều — đây là dịp học từ người làm thật, và không ai trách bạn hỏi.
• Nhận việc khi được giao, kể cả việc nhỏ — làm việc nhỏ tử tế thì được giao việc lớn hơn.
• Chủ động đề nghị giúp khi rảnh.
• Ghi lại công việc hằng ngày — bạn sẽ cần cho báo cáo và cho hồ sơ sau này.
• Quan sát cách mọi người làm việc — đây là phần học được nhiều nhất mà không ai dạy.
• Đúng giờ — thứ đơn giản nhất và được nhớ nhất.

Kết nối

• Làm quen với người bạn làm cùng — không chỉ người hướng dẫn.
• Hỏi họ về con đường nghề nghiệp của họ — phần lớn sẵn lòng kể.
• Xin thông tin liên lạc trước khi kết thúc.
• Xin nhận xét hoặc thư giới thiệu khi kết thúc, lúc họ còn nhớ rõ bạn.
• Nhiều công việc đầu tiên đến từ chỗ thực tập — hoặc từ người bạn quen ở đó.

Báo cáo thực tập

• Hỏi yêu cầu và tiêu chí chấm ngay từ đầu.
• Ghi chép trong suốt quá trình, đừng viết dồn vào cuối.
• Nối với nội dung đã học — đây là phần được đánh giá cao.
• Nêu bạn học được gì và làm được gì, không chỉ mô tả nơi thực tập.
• Xin duyệt của nơi thực tập nếu báo cáo nhắc tới thông tin nội bộ.
• Bỏ thông tin nhạy cảm — số liệu kinh doanh, thông tin khách hàng.

Sau khi kết thúc

• Cảm ơn người hướng dẫn và những người đã giúp.
• Ghi vào hồ sơ ngay — vai trò, việc bạn làm, kết quả.
• Chuẩn bị một câu tóm tắt ba mươi giây để nói trong phỏng vấn.
• Giữ liên lạc — một tin nhắn vài tháng một lần là đủ.

Một điều đáng nhớ

Câu hỏi quan trọng nhất khi chọn chỗ thực tập không phải có lương hay không.

Là: tôi sẽ được làm việc gì? Một nơi cho bạn làm việc thật, dù nhỏ, cho bạn thứ để kể trong phỏng vấn — còn một nơi chỉ cho bạn ngồi thì chỉ cho bạn một con dấu.

Câu hỏi thường gặp